Ayrıştırıcılar Inorganik Mi? Kimyasal Bir Kargaşa İçindeki Günlük Yaşam
Geçen hafta bir arkadaşım beni “Kimya sınavına çalışıyor musun?” diye aradığında, cevabım anında geldi: “Tabii, hemen başlıyorum. Bu hafta biraz daha organize olmam lazım.” Bu arada, organize olma kısmı sadece söylediklerimle sınırlıydı tabii. O an bilgisayarımı açıp, bir yandan YouTube’dan video izlerken bir yandan da kimya çalışıyordum. Sonra bir anda aklıma geldi: “Ayrıştırıcılar inorganik mi? Ya da ne bileyim, bu sınavdan sonra kimya dışında başka neyi ayrıştırabilirim?”
İzmir’de yaşıyorum, her an bir espri patlatacak ortam var. En son arkadaşlarım bir kafede toplanmıştık. Masada, herkesin kendi kafasında bir konuya daldığı o sessizlik anını yaşıyorduk. Ben de aldım telefonumu, bir araştırmaya başladım. O sırada gelen soruyu cevaplamak tam da yerindeydi: “Ayrıştırıcılar inorganik mi?” Hadi bakalım, kimya ve biraz da eğlenceyi birleştirmenin tam zamanı!
Kimyaya Fırlayan Bir Zihin
Her şey, kimya kitabımın sayfalarında kaybolmamla başladı. Kimyayı bu kadar sevdiğimi kimse bilmezdi tabii. (Gerçekten kimse bilmezdi. Bunu biraz içimden düşündüm.) Fakat bir yandan da bu “kimya” olayını biraz fazla düşünürken, bazen hayatın gerçeğinden uzaklaşıyor gibi hissediyorum. Hani kimya derslerinde “Bu reaksiyon şöyle oldu, şunu şuna eklerken bunu yapıyoruz,” diyorlar ya, bazen ben de gerçek hayatta, sanki her şey bir reaksiyon içinde ilerliyormuş gibi düşünüyorum.
Bir dakika! Düşünüyorum da: Ayrıştırıcılar inorganik mi? Sorusuna geçmeden önce, kimyanın diğer her şey gibi, aslında biraz absürd olduğu gerçeğini göz önünde bulundurmak gerek. İki maddeyi karıştırıyorsun, bir şeyler oluyor, bir şeyler oluşuyor ve kimyasal bir reaksiyonla karşına bir ürün çıkıyor. Kafanda da birden “Bunlar neden öyle oluyor, ya da kim neyi neden böyle yapıyor?” diye sorular birikiyor.
Ama bir yandan da, kimyanın bu kadar karmaşık olması, hayatı ilginç kılmıyor mu? Hadi bunu açıklamama bir fırsat ver, en basitinden bir örnek vereyim.
Ağaç, Sıcak Çikolata ve Ayrıştırıcılar: Kimya ile Alışveriş
Geçenlerde bir arkadaşımın doğum günü vardı ve ben ona sıcak çikolata almak istemiştim. Alışveriş yaparken bir bakıyorum, raflarda “Sıcak Çikolata Ayrıştırıcıları” yazan bir kutu var. Hani “Bunu ne yapabilirim?” diye düşündüm. Birisi bana gelip “Sıcak çikolata mı, yoksa ayrıştırıcı mı alıyorsun?” diye sorarsa nasıl cevap vereceğim?
Tabii, kimya bilgisini biraz abartmışım ama baktım, aslında gerçek anlamda “Ayrıştırıcılar” diye bir şey varmış. İronik değil mi? Yani, sadece kimya değil, hayatın her alanında bu tür “karışıklıklar” var. Kimi zaman “kimya” dersinde öğrendiğimiz ayrıştırıcılar, bazen bizlerin içindeki duyguları bile ayrıştırıyor.
Ayrıştırıcılar inorganik mi sorusunu sormam da bu yüzden, belki de biraz kafamdaki kimyasal karışıklıkla ilgiliydi. O anda kendi hayatımda bir ayrıştırıcı olsaydım, o kimyasal karışıklığı çözmeye çalışırdım. Mesela işte, sıcak çikolatayı alırken “Yok, bugün ayrıştırıcı bir şey almamalıyım” diyerek, kendime hayatın da biraz daha “organik” ve basit olması gerektiğini hatırlatırım. Hangi birine hangisini ekleyeceğiz ki?
Kimya, Bir Yudum Kahve ve Benim Hayatım
Bir arkadaşım bir gün bana demişti: “Senin gibi kimse kimya dersine çalışmaz, hep komik bir şeyler bulup duruyorsun!” Evet, belki de haklıydı. Çalışmam gereken zamanlarda bile komik şeyler düşünen ben, acaba kimya dersine “Ayrıştırıcılar inorganik mi?” diye sorarak mı yaklaşmalıyım? Bu soruyu ciddi şekilde cevaplamaya çalıştım. (Fakat bir anda, ne kadar ciddiye almam gerektiğini düşündüm ve gülümsedim.)
Kimya kitapları arasında kaybolurken, içimde bir gariplik vardı. Yaşam da bir tür kimya gibi değil mi? Bazı maddeler birleşir, bazıları ayrılır, ama her zaman bir şeyler olur, tepkiler devam eder. Kimyasal reaksiyonlar gibi, insanlar da bazen birleşir, bazen ayrılır. Ne kadar benzer değil mi?
Ayrıştırıcılar inorganik mi diye sorarken aslında şunu anlamaya çalışıyorum: Kimya bize ne öğretiyor? Gerçek hayatta, bizler neyi ayrıştırıyoruz, neyi birleştiriyoruz? Kimyadaki bu ayrışma ve birleşme dinamiği, bir parça da olsa içindeki her şeyi biraz daha netleştiriyor. Hani bazen her şeyin ne kadar belirsiz olduğunu hissedersin, işte o anlar tam da kimyanın bize söylediği gibi: Her şey bir reaksiyondur. Yeter ki doğru elementi bulalım, doğru karışımı yapalım.
Sonuç: Kimya ve Hayat Birleşiyor
Ayrıştırıcılar inorganik mi sorusunun cevabı, biraz kimya biraz da hayatla ilgili derin sorulara yol açtı. Benim gibi, İzmir sokaklarında espri yapan biri için belki çok derin gibi görünmüyordur ama, ben hayatı hep kimya gibi düşünüyorum. Sadece maddeleri değil, insanları ve ilişkileri de çözmeye çalışıyorum. Bazen kafama takılan şeyler olur; acaba her şeyin kimyası bozuldu mu? Hayatın tepkimeleri doğru mu gidiyor? Ya da, belki de bir ayrıştırıcı olabilseydim, her şeyi düzeltebilirdim. Kim bilir?
Ayrıştırıcılar inorganik mi? Belki değil, belki de o kadar karışık bir dünyada bizlere hep organik bir çözüm bulmaya çalışıyoruz. Hayatın kimyası, bazen de o karışımdan ne çıkarsa çıksın, gülümsemek gerek. Her şeyin cevabını bilmemize gerek yok, ama her zaman biraz espriyle yaklaşmak, kimyayı biraz daha eğlenceli hale getiriyor.