Hemşirelik Hangi Sınav? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir İnceleme İstanbul’un karmaşasında, her gün binlerce insan toplu taşımada, sokakta, işyerlerinde birbirine karışan yaşamlar içinde bir şekilde varlık gösteriyor. Birçok konuda olduğu gibi, hemşirelik mesleği için gereken sınavlar da toplumsal yapıyı, sınıf farklarını, cinsiyet rollerini ve sosyal eşitsizlikleri yansıtan bir pencere açıyor. Hemşirelik hangi sınavdan geçiyor? Sadece bir akademik sorudan çok, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet bağlamında bir tartışma konusu haline geliyor. Bu yazımda, bu soruyu sokakta gözlemlediğim sahnelerle, günlük hayatımdan örneklerle ve sosyal adaletin lensiyle inceleyeceğim. Hemşirelik ve Toplumsal Cinsiyet Rolleri Hemşirelik, Türkiye’de ve dünyada genellikle kadın…

Histon Protein Arkelerde Var mı? – Kayseri’de Bir Genç Günlüğünden Bazen, hayat öyle anlar yaratıyor ki, insanın içi hem doluyor hem boşalıyor. Ben Kayseri’de yaşayan, 25 yaşında biriyim; günlük tutmayı seviyorum çünkü düşüncelerimi kelimelere dökmek, bazen nefes almak gibi. Geçen hafta laboratuvarla, genlerle ve DNA’yla ilgili bir tartışmaya denk geldim ve açıkçası o gün hissettiklerimi hâlâ unutamıyorum. O Sabah ve Beklenmedik Bir Merak Sabah erkenden kalktım, pencereyi açtım. Kayseri’nin serin havası yüzüme çarptı, bir yandan içimdeki huzur, bir yandan da garip bir heyecan vardı. O gün kafama takılan soru basitti ama bir o kadar da büyüktü: “Histon protein arkelerde var…

Topukçu Kavramına Siyaset Bilimi Perspektifiyle Bakmak Güç, iktidar ve toplumsal düzen üzerine kafa yoran bir gözle başladığımızda, siyasetin yüzeyinde görünen her olgunun altında derin bir hiyerarşi ve simbiyotik ilişkiler ağı yattığını fark ederiz. İşte tam bu noktada “topukçu” kavramı, salt bir askeri terim ya da tarihsel bir figürden ibaret değildir; daha geniş anlamda, iktidar ilişkilerinin işleyişini, kurumların meşruiyet kazanma süreçlerini ve yurttaşların siyasete katılım biçimlerini anlamak için bir mercek işlevi görür. Topukçu Kimdir, Neyi Temsil Eder? Topukçu, tarihsel bağlamda genellikle askeri bir unvan veya görev tanımı olarak kullanılsa da, siyaset biliminde bir metafor haline gelebilir. Topukçu, disiplin, otorite ve doğrudan…

Geçmişin İzinde: Kainat mı Kâinat mı? Geçmişi anlamadan bugünü yorumlamak, gökyüzündeki yıldızları görmek ama gök haritasını okuyamamak gibidir. “Kainat mı kâinat mı?” sorusu, dilin ve kültürün tarihsel süreç içinde nasıl şekillendiğini, toplumsal dönüşümlerle birlikte anlam kazandığını gösteren ilginç bir örnektir. Bu yazıda, kelimenin farklı yazılış biçimlerinin tarihsel evrimini, dilbilimsel kırılmaları ve toplumsal etkilerini kronolojik bir perspektifle inceleyeceğiz. Osmanlı Dönemi ve Arapça Etkisi Osmanlı Türkçesi, Arapça ve Farsçanın yoğun etkisi altında şekillendi. Birincil kaynaklar olan Osmanlıca yazmalar ve divan edebiyatı metinlerinde kelime genellikle “kâinat” biçiminde görülür. Bu, Arapça kökenli “kâin” (var olan) sözcüğünden türemiştir. Şair Nâzım Hikmet’in erken dönem şiirlerinden alıntılar,…

Pil Buzdolabında Şarj Edilebilir Mi? Gerçekten Mantıklı Mı? Bugün çoğumuzun hayatında piller, olmazsa olmazlardan. Cep telefonlarından kumandalara, çocuk oyuncaklarından elektrikli araçlara kadar her şey pil ile çalışıyor. Ama bir konu var ki, ne zaman tartışılsa, herkesin farklı bir görüşü oluyor: Pil buzdolabında şarj edilebilir mi? Bunu ilk duyduğumda, ciddi anlamda gülme krizine girmiştim. Ancak sonra bir bakmaya karar verdim. Gerçekten de bir takım teoriler var ve insanlar bu konuda cidden ciddi. Şimdi bu yazıyı okuduktan sonra eminim bazı fikirleriniz değişebilir. Belki de buzdolabında pil şarj etmenin bazı açılardan mantıklı olduğu yönünde düşüncelerinizi revize edersiniz, belki de tamamen karşı çıkarsınız. Ama…

Ofçay Türk Malı mı? Son yıllarda özellikle yerli üretim ürünlere gösterilen ilgi giderek arttı. Birçok insan, “Türk malı” etiketini gördüğünde o ürünün kalitesine dair belirli bir algıya sahip. Tabii bu, her zaman doğru olmayabilir. Ancak yine de yerli üretimin teşvik edilmesi ve desteklenmesi gerektiği konusunda bir mutabakat var. Peki, Ofçay Türk malı mı? Bu soruyu sormak, aslında daha geniş bir soruyu gündeme getiriyor: Yerli üretim ne kadar yerli, yoksa bir şeyler başka yerlerden mi geliyor? Hadi bu soruyu hep birlikte çözmeye çalışalım. Ofçay’ın Geçmişine Kısa Bir Yolculuk İstanbul’da gündüzleri ofiste çalışıp akşamları bilgisayar başında saatlerce yazı yazan biri olarak, akşam…

Mahkemesine Nasıl Yazılır? Türk Dil Kurumu’na Göre Doğru Yazım ve Kullanım Türkçede doğru yazım kurallarına uyduğumuzda dilin gücü artar ve iletişimimiz daha net hale gelir. Bazen küçük bir yanlışlık bile anlamı değiştirebilir ya da cümlemizi daha zor anlaşılır kılabilir. Bu yazım hatalarından biri de “mahkemesine” kelimesinin nasıl yazılacağı ile ilgilidir. Türk Dil Kurumu’na (TDK) göre doğru kullanımı ve yazımı üzerine bir mercek tutmak, dilin doğru kullanımına katkı sağlayacaktır. Mahkemesine Nasıl Yazılır? “Mahkemesine” kelimesi, bir yargı merciine, bir hukuki sürece ya da bir davaya gönderme yapan bir kelimedir. Ancak doğru yazımını belirlerken, dilin temel kurallarını dikkate almak gerekir. Peki, Türk Dil…

Kaluk Nedir? Felsefeye Açılan Bir Kapı Hayatın karmaşasında bir sabah yürüyüşü sırasında gördüğünüz eski bir tabelede yazan “Kaluk” kelimesi, farkında olmadan zihninizi meşgul edebilir. Ne anlama geliyor? Bu sadece bir isim mi, yoksa daha derin bir kavramın işareti mi? Felsefe, insanın anlam arayışını sorgularken tam da bu tür sorularla başlar. Etik, epistemoloji ve ontoloji gibi temel felsefe dalları, bize “Kaluk” gibi belirsiz kavramları anlamlandırmada rehber olabilir. İnsan, her gün karşılaştığı belirsizliklerle yüzleşirken, bilginin sınırlarını, doğru ve yanlış arasındaki ince çizgiyi ve varlığın temel doğasını sorgular. Etik Perspektifinden Kaluk Kaluk kelimesi, etik açıdan değerlendirildiğinde bir kavramın veya davranışın doğru veya yanlışla…

Hangi İki Sayının Çarpımı 210 Eder? Bir Yıldızın Kayışı Hayat bazen en küçük şeylere takılıp kalmamıza sebep oluyor. Küçük bir soru, zihnimizi o kadar meşgul edebiliyor ki, adeta tüm dünyayı unutur hale geliyoruz. Hangi iki sayının çarpımı 210 eder? Bunu düşündüğümde, birdenbire Kayseri’nin sokaklarına, akşamları kızaran gökyüzüne, hatta geçmişimdeki bir anıya gittim. Bazen bir soru, hayatımızı dönüştüren bir kapı gibi açılabiliyor. O Akşam, O Soruyla Başlayan Her Şey Bir akşam vakti, yazın sıcakları Kayseri sokaklarını bunalttığı bir anda, evde yalnızdım. Yağmur henüz başlamamış, fakat gökyüzü kara bulutlarla kaplanmıştı. O an içimdeki sessizlik, bir şeyin eksik olduğunu hissettiriyordu. Bir şeyler kaybolmuştu,…

Eski Türkçede Balık Nedir? Farklı Yaklaşımları Karşılaştırarak Anlamaya Çalışmak Konya’da yaşamanın, insanın hem içsel dünyasında hem de çevresiyle olan ilişkilerinde bir tür denge kurmayı gerektirdiğini fark ediyorum. Bu şehir, hem tarımın kalbi, hem de geçmişin izlerinin hala hissedildiği, kadim bir yer. Bu bağlamda eski Türkçe ile ilgili düşünmek, insana hem bir mühendis olarak analitik bakma fırsatı verirken, aynı zamanda tarihsel derinliklere inip duygusal anlamlar arama ihtiyacı da doğuruyor. İşte bu yüzden, “Eski Türkçede balık nedir?” sorusunu ele almak, hem analitik hem de insani açıdan beni oldukça çelişkili bir düşünce yolculuğuna çıkarıyor. İçimdeki mühendis, bana der ki: “Balık, bir türdür, bu…