Kategori: Makaleler

Varlık Vardır Görüşünün Genel Adı Nedir? Antropolojik Bir Bakış Kültürler, insanlık tarihinin farklı noktalarında, varlık ve gerçeklik anlayışını şekillendiren eşsiz düşünce sistemlerine sahip olmuştur. Her toplum, dünyayı kendi içsel değerleri, ritüelleri, sembolleri ve sosyal yapılarıyla anlamlandırır. Peki, dünyada varlık vardır görüşünün genel adı nedir? Bu soru, sadece felsefi bir tartışma olmanın ötesine geçerek, antropolojik bir düzlemde çok daha derin anlamlara sahiptir. Antropologlar, bir toplumun varlık anlayışının, o toplumun sosyal, kültürel ve ekonomik yapılarını nasıl şekillendirdiğini ve bu anlayışın insan kimliğini nasıl inşa ettiğini anlamaya çalışırlar. Bu yazıda, farklı kültürlerde varlık anlayışını ele alırken, kültürel görelilik, kimlik oluşumu, ritüeller ve semboller…

Varlık Neleri Kapsar? Ekonomi Perspektifinden Bir İnceleme Ekonomi, temel olarak kaynakların kıtlığı ve bu kaynakların en verimli şekilde nasıl kullanılacağıyla ilgilidir. Her bir seçim, başka bir alternatifin reddedilmesi anlamına gelir; bu, iktisatçılar için “fırsat maliyeti” olarak bilinen bir kavramı doğurur. Ancak, daha geniş bir perspektiften bakıldığında, varlıklar sadece fiziksel ya da maddi şeylerden ibaret değildir. İnsanlar, topluluklar, devletler ve şirketler, sahip oldukları kaynakları en verimli şekilde kullanmaya çalışırken, aynı zamanda bu varlıkların ne anlama geldiğini ve nasıl sınıflandırıldığını sorgularlar. Varlıkların sadece ekonomik değer taşıyan mallar veya hizmetler değil, aynı zamanda insanların yaşamını şekillendiren, toplumsal ve bireysel refahı doğrudan etkileyen unsurlar…

Ulak Hangi Ülkeye Bağlıdır? Bir Toplumsal Yapı İncelemesi Bir sabah, yerel bir köyde kahve içtiğiniz sırada, köyün en yaşlılarından biri, geçmişin derinliklerinden gelen bir soru sormuştu: “Ulak hangi ülkeye bağlıdır?” Cevap basit gibi görünse de, bu soru yalnızca bir coğrafi veya siyasi sorudan çok daha fazlasını içeriyor. Ulak, tarihsel olarak bir taşıyıcıdır; bilgiyi, mesajları, bazen de ideolojileri taşır. Fakat “hangi ülkeye bağlıdır?” sorusu, çok daha karmaşık bir toplumsal yapıyı, kültürel normları, tarihsel bağları ve güç ilişkilerini açığa çıkarır. Toplumsal yapılar, toplumların nasıl organize olduğunu, güç, eşitsizlik ve adaletin nasıl dağıldığını anlamamıza yardımcı olur. Ulak, toplumsal bir simge haline geldiğinde, onun…

Dinlenme Alanına Ne Denir? Kendi Kendine Sorduğumuz Sorular İstanbul’un karmaşasından sonra, evde bir köşe bulup rahatlayacağımız bir yer aramak bazen her şeyden daha değerli hale gelebiliyor. Bazen sadece birkaç dakika bile olsa, o an sadece kendimize ait bir alan bulduğumuzda huzuru hissedebiliyoruz. Ama gerçekten, bu alanlara ne denir? Dinlenme alanı mı, rahatlama köşesi mi, yoksa basitçe bir kaçış noktası mı? Kendi kendime hep şunu soruyorum: “Gerçekten rahatlamak için gereken şey sadece sessizlik mi, yoksa o alanın adının ne olduğunun da bir önemi var mı?” Geçmişten Bugüne: Dinlenme Alanları ve İhtiyaçlarımız Dinlenme alanı, aslında insanın içsel ihtiyaçlarından doğmuş bir kavram. Eskiden,…

Hukuk Gerekçeli Karar Kaç Günde Yazılır? — Bir Psikolojik Mercek Bir davanın sonunda hâkimin elinde duran sadece bir kağıt parçası değildir. O karar; bilişsel süreçlerin, duyguların, sosyal etkileşimlerin ve uzun çalışmaların bir ürünü olarak ortaya çıkar. Hukuk gerekçeli karar kaç günde yazılır? sorusu yalnızca yasal sürelerle açıklanamaz. Bu süreçte insan zihninin nasıl çalıştığını anlamak, kararın hızını ve niteliğini irdelemek demektir. Bazen bir karar hızlıca çıkar; diğer zamanlar gecikir. Peki zihinde neler olup biterken bu farklılıklar ortaya çıkar? Bu yazıda bilişsel, duygusal ve sosyal psikoloji perspektiflerinden hareketle, gerekçeli karar yazımının ardındaki insanı anlamaya dair bir keşfe çıkıyoruz. Okurken kendi içsel deneyimlerinizi…

İkinci Evlilikte Eş Ölünce Miras Kime Kalır? İzmir’de bir kafe köşesinde, arkadaşlarımla uzun bir sohbetin ortasında birdenbire şu soru ortaya atıldı: İkinci evlilikte eş ölünce miras kime kalır? Tam olarak ne zaman ve nasıl bu sorunun gündeme geldiğini hatırlamıyorum ama birden herkesin kafasında yankılanan bir düşünce haline geldi. Tabii, birisi çayını yudumlarken, diğerinin yüzü kararırken, o kadar ciddi bir şekilde “İkinci evlilikte eş ölünce miras kime kalır?” diye soruldu ki, bir anlığa herkesin aklına aynı soru takıldı: “Ya ben şimdi ne yapacağım?” Bunu düşününce, içimdeki “gerçekten de merak etmem gereken bir konu mu?” düşüncesiyle kafa karıştırıcı bir hale geldi. Ama…

Düşünen Adama Ne Denir? Bazen düşünceler, insana karmaşık bir labirent gibi gelir. Bir konu üzerinde derinlemesine düşünmeye başladığınızda, aklınızda birbirinden farklı fikirler, sorular ve duygular bir araya gelir. Bu süreç genellikle insanın içsel dünyasına dair bir yolculuğa dönüşür. Düşünmek, sadece bir kavramı anlamak ya da problemi çözmekle kalmaz; aynı zamanda duygusal ve sosyal bağlamda da bizi şekillendirir. Peki, “düşünen adam” dediğimizde kimleri kastederiz? Bir kişinin düşünme biçimi, onun dünyayı nasıl algıladığını, başkalarıyla nasıl etkileşime girdiğini ve en önemlisi duygusal zekâsını nasıl geliştirdiğini gösterir. Bu yazıda, düşünen adamı psikolojik bir mercekten inceleyeceğiz. Bilişsel Psikoloji Perspektifi: Düşünme Sürecinin Derinliklerine İnmek Bilişsel psikoloji,…

Orhan Pamuk Cumhuriyet Dönemi Yazarı Mı? Bunu yazarken aklımdan geçen ilk şey, “Bir sabah Orhan Pamuk’un kitabını okuyarak uyanan biri, Cumhuriyet dönemi yazarı mı yoksa modern zamanlarda yazan bir yazar mı olduğuna karar verirken kafasını nasıl bir karışıma sokar?” oldu. İzmir’de yaşıyorum, 25 yaşımdayım, arkadaş ortamımda sürekli espri yapıp insanları güldürmeye çalışıyorum, ama içten içe her şey üzerine fazla fazla düşünen biri olarak, Orhan Pamuk’un Cumhuriyet dönemi yazarı olup olmadığını sorgulamak… açıkçası çok eğlenceli bir düşünce gibi geldi. “Ya Bunu Kimse Bilmiyorsa?” Hadi bir senaryo hayal edelim: Bir gün bir kafede Orhan Pamuk’la karşılaşıyorum. Yanı başımda bir masada, çayı bardağından…

Boşanmada Baba Çocuğu Ne Kadar Görebilir? Ekonomik Perspektiften Bir Analiz Giriş: Kıt Kaynaklar ve Seçimler Hayat, sürekli olarak seçimler yapmak zorunda kaldığımız bir yolculuktur. Her adımda kaynakların kıtlığıyla karşılaşırız ve bu da bizim kararlarımızın sonuçlarını etkiler. Zaman, para, enerji ve sevgiyi sınırlı şekilde paylaştırmak zorunda kalırız. İşte tam bu noktada, boşanma gibi derin toplumsal ve kişisel dönüşümler, ekonomik analizlerin ilginç bir alanını oluşturur. Boşanma sürecinde bir baba, çocuğuna ne kadar zaman ayırabilir? Çocuklarıyla ilişkisini sürdürme hakkı, ekonomik bir perspektiften nasıl şekillenir? Bu soruyu mikroekonomi, makroekonomi ve davranışsal ekonomi bağlamında ele alarak, sadece bireysel kararları değil, toplumsal ve ekonomik dinamikleri de…

Bir Hizada Olmak Ne Demek? Pedagojik Bir Bakış Bazen hayat, kendimize sorular sormadan geçip gider. “Ne öğreniyorum? Nasıl öğreniyorum? Hangi yolda ilerliyorum?” gibi basit ama derin sorular, öğrenme yolculuğumuzu şekillendirir. Hepimiz, çeşitli deneyimler ve bilgilerle şekillenmiş bir dünyada büyürüz. Peki, bu süreç nasıl işler? Bir kişinin öğrenmesi, sadece bilgi almasıyla mı sınırlıdır, yoksa bir bütün olarak dönüşüm yaşadığı bir deneyim midir? Eğitimde “bir hizada olmak” ifadesi, çoğu zaman uyum içinde olmak, bir bütün olarak senkronize olmak anlamında kullanılır. Ancak pedagojik açıdan, bu kavram daha derin bir anlam taşır. Öğrenme, bir kişinin zihinsel, duygusal ve sosyal olarak bir arada, uyum içinde…